Zbiórka publiczna to jedna z najczęstszych form pozyskiwania środków na leczenie, rehabilitację czy inne ważne cele społeczne. Wbrew obawom wielu osób, jej organizacja nie jest skomplikowana. Najprostszą i najszybszą formą jest powołanie komitetu społecznego. W tym przewodniku wyjaśniamy, jak zrobić to zgodnie z przepisami i bez nadmiernych formalności.
Czym jest zbiórka publiczna?
Zbiórka publiczna to zbieranie gotówki lub darów rzeczowych w przestrzeni publicznej. Miejsca, w których najczęściej się odbywa, to:
- Wydarzenia plenerowe, festyny, koncerty (zbiórka do puszek)
- Tereny szkół, urzędów czy parafii
- Ulice i place miejskie
Ważne: Zgodnie z ustawą z 2014 roku, nie trzeba uzyskiwać „pozwolenia” na zbiórkę. Wystarczy poprawnie złożone zgłoszenie. Po weryfikacji formalnej informacja pojawia się na portalu zbiórek publicznych MSWiA.
Komitet społeczny – dlaczego to najprostsze rozwiązanie?
Komitet społeczny to forma idealna dla jednorazowych akcji, np. na leczenie konkretnej osoby. Główne zalety to:
- Minimum formalności: Nie trzeba zakładać fundacji, stowarzyszenia ani działalności gospodarczej.
- Szybkość: Komitet mogą powołać min. 3 osoby w jeden dzień.
- Legalność: Działanie w pełni uregulowane ustawowo.
📌 INSTRUKCJA KROK PO KROKU
Krok 1. Powołanie komitetu
Trzy osoby muszą podpisać akt założycielski komitetu społecznego. Dokument musi zawierać:
- Dane członków komitetu (imiona, nazwiska, adresy, PESEL)
- Określenie celu zbiórki
- Wskazanie osoby reprezentującej komitet
Wskazówka: Cel zbiórki opisz ogólnie (np. „Na leczenie i rehabilitację Jana Kowalskiego”). W zgłoszeniu do MSWiA nie podawaj szczegółowych danych medycznych ani diagnozy, aby chronić dane wrażliwe.
Krok 2. Zgłoszenie zbiórki do MSWiA
Komitet składa dwa dokumenty:
- Zgłoszenie zbiórki publicznej (formularz elektroniczny lub papierowy)
- Akt założycielski komitetu
Najszybciej zrobisz to elektronicznie przez ePUAP – wówczas dokument podpisują profilem zaufanym wszyscy członkowie komitetu.
Wskazówka: Formularz zgłoszenia nie ma osobnej rubryki „beneficjent”. Jeśli komitet chce, aby zebrane środki trafiły na konto zaprzyjaźnionej fundacji (a nie były wydatkowane bezpośrednio przez komitet), warto wskazać to wprost w opisie celu oraz w dodatkowych informacjach o zbiórce, np.: „Całość zebranych środków zostanie przekazana Fundacji Dobra Pomoc na realizację celu zbiórki.” Takie rozwiązanie ułatwia późniejsze rozliczenie, bo komitet nie musi samodzielnie opłacać leczenia czy rehabilitacji – wystarczy jeden przelew całości środków na konto fundacji.
Krok 3. Przeprowadzenie zbiórki
Zbiórkę należy prowadzić ściśle według zgłoszenia (np. jeśli zgłoszono zbiórkę do puszek – zbieramy do puszek).
Dobra praktyka: Zadbaj o protokoły otwarcia puszek i przeliczenia środków. Każde otwarcie puszki powinno odbywać się w obecności co najmniej dwóch osób z komitetu.
Identyfikatory osób kwestujących
Każda osoba zbierająca pieniądze w terenie powinna mieć widoczny identyfikator. Warto, aby zawierał:
- Napis „ZBIÓRKA PUBLICZNA”
- Imię i nazwisko osoby kwestującej
- Nazwę zbiórki (zgodną ze zgłoszeniem)
- Cel zbiórki (zgodny ze zgłoszeniem)
- Organizatora, np. Komitet Społeczny „[pełna nazwa komitetu]”
- Numer zbiórki (nadany po opublikowaniu zgłoszenia na portalu)
Jeśli środki mają trafić do zaprzyjaźnionej fundacji, można dodatkowo dopisać na identyfikatorze informację: „Beneficjent zbiórki: [nazwa fundacji]”.
Oznaczenie puszek i skarbonek
Na każdej puszce lub skarbonce warto umieścić analogiczny zestaw informacji, uzupełniony dodatkowo o:
- Termin zbiórki (dokładne daty)
- Miejsce zbiórki
- Numer puszki (np. 1/2026, 2/2026)
Ważne: Puszki powinny być ponumerowane, zamknięte i zabezpieczone plombą lub naklejką w taki sposób, aby nie dało się ich otworzyć bez widocznego uszkodzenia zabezpieczenia.
Krok 4. Rozliczenie i sprawozdania
Po zakończeniu akcji komitet ma obowiązek złożyć dwa sprawozdania na portalu zbiórek:
- Sprawozdanie z przeprowadzenia zbiórki (ile zebrano)
- Sprawozdanie z rozdysponowania środków (na co wydano pieniądze)
Jeśli komitet zdecydował się przekazać całość środków wskazanej w zgłoszeniu fundacji, rozliczenie jest zwykle proste: po zakończeniu zbiórki puszki są komisyjnie otwierane i przeliczane, sporządzany jest krótki protokół, a cała zebrana kwota trafia przelewem na konto fundacji. Warto zwrócić uwagę, że sam termin przelewu (np. „następnego dnia roboczego”) to dobra praktyka porządkująca sprawę, a nie termin ustawowy.
Przykładowy opis w sprawozdaniu:
„W dniach 5–6 września 2026 r. w miejscowości Lipnica przeprowadzono zbiórkę publiczną do puszek. Zebrano łącznie 8 500 zł. Puszki zostały komisyjnie otwarte i przeliczone 6 września 2026 r. Cała zebrana kwota została 7 września 2026 r. przekazana przelewem na rachunek Fundacji Dobra Pomoc, wskazanej jako beneficjent zbiórki, z przeznaczeniem na cel określony w zgłoszeniu. Koszty pokryte z zebranych środków wyniosły 0 zł.”
Jako tytuł przelewu można wpisać np.: „Przekazanie środków ze zbiórki publicznej nr …, organizowanej przez Komitet Społeczny …”. Fundacja, która otrzyma środki, powinna potwierdzić ich wpływ – to potwierdzenie stanie się dokumentem potrzebnym komitetowi do rozliczenia zbiórki.
Do dokumentacji warto zachować:
- protokół otwarcia i przeliczenia puszek,
- potwierdzenie przelewu na konto fundacji,
- potwierdzenie otrzymania środków przez fundację,
- ewentualne faktury, jeżeli jakieś koszty były pokrywane z pieniędzy zebranych podczas zbiórki.
Jeżeli puszki, identyfikatory i materiały zostały opłacone poza środkami ze zbiórki, w kosztach wpisuje się 0 zł. Jeśli natomiast koszty mają zostać pokryte z zebranej gotówki, trzeba je najpierw orientacyjnie wskazać w zgłoszeniu, a po zakończeniu zbiórki podać faktycznie poniesioną kwotę.
O czym bezwzględnie pamiętać?
- ✅ Ochrona danych: W zgłoszeniu publicznym nie podawaj danych wrażliwych beneficjenta.
- ✅ Zgodność z planem: Wydawaj środki tylko na cel określony w akcie założycielskim.
- ✅ Dokumentacja: Zbieraj wszystkie faktury (jeśli płacisz za leczenie) lub potwierdzenia przelewów (jeśli przekazujesz darowiznę na subkonto fundacji).
- ✅ Terminy: Pilnuj dat złożenia sprawozdań (zazwyczaj 30 dni od zakończenia zbiórki).
Uwaga: Brak sprawozdania w terminie lub wydatkowanie środków niezgodnie z celem może skutkować konsekwencjami prawnymi dla członków komitetu.
Podsumowanie
Zbiórka publiczna prowadzona przez komitet społeczny to rozwiązanie szybkie, transparentne i dostępne dla każdego. Pozwala legalnie zebrać środki na pomoc, angażując lokalną społeczność, szkołę czy znajomych.
Zapamiętaj:
- ✅ Zbierz minimum 3 zaufane osoby do komitetu
- ✅ Zgłoś zbiórkę elektronicznie (przez ePUAP)
- ✅ Jeśli środki mają trafić do fundacji – wskaż to w opisie celu i dodatkowych informacjach
- ✅ Zadbaj o przejrzystość finansową (protokoły, faktury, oznaczone i zaplombowane puszki)
- ✅ Rozlicz się terminowo na portalu zbiórek
Powodzenia w działaniu! Dobra organizacja to klucz do skutecznej pomocy.
📓 Główne źródła prawne
-
Ustawa z dnia 14 marca 2014 r. o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych
➤ Oficjalny tekst (ISAP) |
📄 Pełna treść (PDF) -
Portal zbiórek publicznych MSWiA
➤ Strona główna portalu |
ℹ Informacje o zgłaszaniu
📘 Praktyczne poradniki i komentarze
-
Ustawa o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych – Komentarz (Jolanta Blicharz)
📄 Pobierz opracowanie (PDF)
















































