Zbiórka publiczna to jedna z najczęstszych form pozyskiwania środków na leczenie, rehabilitację czy inne ważne cele społeczne. Wbrew obawom wielu osób, jej organizacja nie jest skomplikowana. Najprostszą i najszybszą formą jest powołanie komitetu społecznego. W tym przewodniku wyjaśniamy, jak zrobić to zgodnie z przepisami i bez nadmiernych formalności.
Czym jest zbiórka publiczna?
Zbiórka publiczna to zbieranie gotówki lub darów rzeczowych w przestrzeni publicznej. Miejsca, w których najczęściej się odbywa, to:
- Wydarzenia plenerowe, festyny, koncerty (zbiórka do puszek)
- Tereny szkół, urzędów czy parafii
- Ulice i place miejskie
Ważne: Zgodnie z ustawą z 2014 roku, nie trzeba uzyskiwać „pozwolenia” na zbiórkę. Wystarczy poprawnie złożone zgłoszenie. Po weryfikacji formalnej informacja pojawia się na portalu zbiórek publicznych MSWiA.
Komitet społeczny – dlaczego to najprostsze rozwiązanie?
Komitet społeczny to forma idealna dla jednorazowych akcji, np. na leczenie konkretnej osoby. Główne zalety to:
- Minimum formalności: Nie trzeba zakładać fundacji, stowarzyszenia ani działalności gospodarczej.
- Szybkość: Komitet mogą powołać min. 3 osoby w jeden dzień.
- Legalność: Działanie w pełni uregulowane ustawowo.
📌 INSTRUKCJA KROK PO KROKU
Krok 1. Powołanie komitetu
Trzy osoby muszą podpisać akt założycielski komitetu społecznego. Dokument musi zawierać:
- Dane członków komitetu (imiona, nazwiska, adresy, PESEL)
- Określenie celu zbiórki
- Wskazanie osoby reprezentującej komitet
Wskazówka: Cel zbiórki opisz ogólnie (np. „Na leczenie i rehabilitację Jana Kowalskiego”). W zgłoszeniu do MSWiA nie podawaj szczegółowych danych medycznych ani diagnozy, aby chronić dane wrażliwe.
Krok 2. Zgłoszenie zbiórki do MSWiA
Komitet składa dwa dokumenty:
- Zgłoszenie zbiórki publicznej (formularz elektroniczny lub papierowy)
- Akt założycielski komitetu
Najszybciej zrobisz to elektronicznie przez ePUAP – wówczas dokument podpisują profilem zaufanym wszyscy członkowie komitetu.
Krok 3. Przeprowadzenie zbiórki
Zbiórkę należy prowadzić ściśle według zgłoszenia (np. jeśli zgłoszono zbiórkę do puszek – zbieramy do puszek).
Dobra praktyka: Zadbaj o protokoły otwarcia puszek i przeliczenia środków. Każde otwarcie puszki powinno odbywać się w obecności co najmniej dwóch osób z komitetu.
Krok 4. Rozliczenie i sprawozdania
Po zakończeniu akcji komitet ma obowiązek złożyć dwa sprawozdania na portalu zbiórek:
- Sprawozdanie z przeprowadzenia zbiórki (ile zebrano)
- Sprawozdanie z rozdysponowania środków (na co wydano pieniądze)
O czym bezwzględnie pamiętać?
- ✅ Ochrona danych: W zgłoszeniu publicznym nie podawaj danych wrażliwych beneficjenta.
- ✅ Zgodność z planem: Wydawaj środki tylko na cel określony w akcie założycielskim.
- ✅ Dokumentacja: Zbieraj wszystkie faktury (jeśli płacisz za leczenie) lub potwierdzenia przelewów (jeśli przekazujesz darowiznę na subkonto fundacji).
- ✅ Terminy: Pilnuj dat złożenia sprawozdań (zazwyczaj 30 dni od zakończenia zbiórki).
Uwaga: Brak sprawozdania w terminie lub wydatkowanie środków niezgodnie z celem może skutkować konsekwencjami prawnymi dla członków komitetu.
Podsumowanie
Zbiórka publiczna prowadzona przez komitet społeczny to rozwiązanie szybkie, transparentne i dostępne dla każdego. Pozwala legalnie zebrać środki na pomoc, angażując lokalną społeczność, szkołę czy znajomych.
Zapamiętaj:
- ✅ Zbierz minimum 3 zaufane osoby do komitetu
- ✅ Zgłoś zbiórkę elektronicznie (przez ePUAP)
- ✅ Zadbaj o przejrzystość finansową (protokoły, faktury)
- ✅ Rozlicz się terminowo na portalu zbiórek
Powodzenia w działaniu! Dobra organizacja to klucz do skutecznej pomocy.
📓 Główne źródła prawne
-
Ustawa z dnia 14 marca 2014 r. o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych
➤ Oficjalny tekst (ISAP) |
📄 Pełna treść (PDF) -
Portal zbiórek publicznych MSWiA
➤ Strona główna portalu |
ℹ Informacje o zgłaszaniu
📘 Praktyczne poradniki i komentarze
-
Ustawa o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych – Komentarz (Jolanta Blicharz)
📄 Pobierz opracowanie (PDF)
















































