Zbiórka publiczna to jedna z najczęstszych form pozyskiwania środków na leczenie, rehabilitację czy inne ważne cele społeczne. Wbrew obawom wielu osób, jej organizacja nie jest skomplikowana. Najprostszą i najszybszą formą jest powołanie komitetu społecznego. W tym przewodniku wyjaśniamy, jak zrobić to zgodnie z przepisami i bez nadmiernych formalności.

Czym jest zbiórka publiczna?

Zbiórka publiczna to zbieranie gotówki lub darów rzeczowych w przestrzeni publicznej. Miejsca, w których najczęściej się odbywa, to:

• Wydarzenia plenerowe, festyny, koncerty (zbiórka do puszek)
• Tereny szkół, urzędów czy parafii
• Ulice i place miejskie

Komitet społeczny – dlaczego to najprostsze rozwiązanie?

Komitet społeczny to forma idealna dla jednorazowych akcji, np. na leczenie konkretnej osoby. Główne zalety to:

• Minimum formalności: Nie trzeba zakładać fundacji, stowarzyszenia ani działalności gospodarczej.
• Szybkość: Komitet mogą powołać min. 3 osoby w jeden dzień.
• Legalność: Działanie w pełni uregulowane ustawowo.

📌 INSTRUKCJA KROK PO KROKU

Krok 1. Powołanie komitetu

Trzy osoby muszą podpisać akt założycielski komitetu społecznego. Dokument musi zawierać:

• Dane członków komitetu (imiona, nazwiska, adresy, PESEL)
• Określenie celu zbiórki
• Wskazanie osoby reprezentującej komitet

Krok 2. Zgłoszenie zbiórki do MSWiA

Komitet składa dwa dokumenty:

1. Zgłoszenie zbiórki publicznej (formularz elektroniczny lub papierowy)
2. Akt założycielski komitetu

Najszybciej zrobisz to elektronicznie przez ePUAP – wówczas dokument podpisują profilem zaufanym wszyscy członkowie komitetu.

Krok 3. Przeprowadzenie zbiórki

Zbiórkę należy prowadzić ściśle według zgłoszenia (np. jeśli zgłoszono zbiórkę do puszek – zbieramy do puszek).

Identyfikatory osób kwestujących

Każda osoba zbierająca pieniądze w terenie powinna mieć widoczny identyfikator. Warto, aby zawierał:

• Napis „ZBIÓRKA PUBLICZNA”
• Imię i nazwisko osoby kwestującej
• Nazwę zbiórki (zgodną ze zgłoszeniem)
• Cel zbiórki (zgodny ze zgłoszeniem)
• Organizatora, np. Komitet Społeczny „[pełna nazwa komitetu]”
• Numer zbiórki (nadany po opublikowaniu zgłoszenia na portalu)

Jeśli środki mają trafić do zaprzyjaźnionej fundacji, można dodatkowo dopisać na identyfikatorze informację: „Beneficjent zbiórki: [nazwa fundacji]”.

Oznaczenie puszek i skarbonek

Na każdej puszce lub skarbonce warto umieścić analogiczny zestaw informacji, uzupełniony dodatkowo o:

• Termin zbiórki (dokładne daty)
• Miejsce zbiórki
• Numer puszki (np. 1/2026, 2/2026)

Krok 4. Rozliczenie i sprawozdania

Po zakończeniu akcji komitet ma obowiązek złożyć dwa sprawozdania na portalu zbiórek:

• Sprawozdanie z przeprowadzenia zbiórki (ile zebrano)
• Sprawozdanie z rozdysponowania środków (na co wydano pieniądze)

Jeśli komitet zdecydował się przekazać całość środków wskazanej w zgłoszeniu fundacji, rozliczenie jest zwykle proste: po zakończeniu zbiórki puszki są komisyjnie otwierane i przeliczane, sporządzany jest krótki protokół, a cała zebrana kwota trafia przelewem na konto fundacji. Warto zwrócić uwagę, że sam termin przelewu (np. „następnego dnia roboczego”) to dobra praktyka porządkująca sprawę, a nie termin ustawowy.

Jako tytuł przelewu można wpisać np.: „Przekazanie środków ze zbiórki publicznej nr …, organizowanej przez Komitet Społeczny …”. Fundacja, która otrzyma środki, powinna potwierdzić ich wpływ – to potwierdzenie stanie się dokumentem potrzebnym komitetowi do rozliczenia zbiórki.

Do dokumentacji warto zachować:

• protokół otwarcia i przeliczenia puszek,
• potwierdzenie przelewu na konto fundacji,
• potwierdzenie otrzymania środków przez fundację,
• ewentualne faktury, jeżeli jakieś koszty były pokrywane z pieniędzy zebranych podczas zbiórki.

Jeżeli puszki, identyfikatory i materiały zostały opłacone poza środkami ze zbiórki, w kosztach wpisuje się 0 zł. Jeśli natomiast koszty mają zostać pokryte z zebranej gotówki, trzeba je najpierw orientacyjnie wskazać w zgłoszeniu, a po zakończeniu zbiórki podać faktycznie poniesioną kwotę.

O czym bezwzględnie pamiętać?

• ✅ Ochrona danych: W zgłoszeniu publicznym nie podawaj danych wrażliwych beneficjenta.
• ✅ Zgodność z planem: Wydawaj środki tylko na cel określony w akcie założycielskim.
• ✅ Dokumentacja: Zbieraj wszystkie faktury (jeśli płacisz za leczenie) lub potwierdzenia przelewów (jeśli przekazujesz darowiznę na subkonto fundacji).
• ✅ Terminy: Pilnuj dat złożenia sprawozdań (zazwyczaj 30 dni od zakończenia zbiórki).

Podsumowanie

Zbiórka publiczna prowadzona przez komitet społeczny to rozwiązanie szybkie, transparentne i dostępne dla każdego. Pozwala legalnie zebrać środki na pomoc, angażując lokalną społeczność, szkołę czy znajomych.

Powodzenia w działaniu! Dobra organizacja to klucz do skutecznej pomocy.