Wydłużanie z pomocą MRS (Modular Rail System)
Opisując wydłużanie kończyn, najczęściej mówi się o aparacie Ilizarowa i ramie Taylora (TSF) – urządzeniach
pierścieniowych otaczających kończynę z każdej strony. Tymczasem przy wydłużaniu kości udowej dr
Paley preferuje zupełnie inne rozwiązanie, które sam zaprojektował: Modular Rail System, w skrócie
MRS.
Czym jest MRS?
MRS to jednostronny, modułowy stabilizator szynowy (monolateral external fixator). W
odróżnieniu od aparatów pierścieniowych nie otacza kończyny ze wszystkich stron – przypomina raczej metalową szynę
przypiętą do jednej strony uda, połączoną z kością za pomocą półpin (grubszych śrub kostnych
wkręcanych z jednej strony). Szyna jest podzielona na segmenty, które można teleskopowo przesuwać względem siebie w
trakcie dystrakcji.
Urządzenie powstało we współpracy dr. Paleya z firmą Smith & Nephew w 2009 roku i jest do dziś jedynym aparatem
zewnętrznym zaprojektowanym z myślą specjalnie o pacjentach z wrodzonym niedorozwojem kości udowej (CFD). W Paley
Institute zastosowano go z sukcesem kilkaset razy.
Dlaczego MRS, a nie aparat pierścieniowy?
Aparaty pierścieniowe – zarówno klasyczny Ilizarowa, jak i TSF – są doskonałe do wydłużania kości
piszczelowej: kończyna swobodnie mieści się w pierścieniach, a pacjent chodzi z oparciem na całej stopie.
Na udzie jednak te same pierścienie stają się uciążliwe: ocierają o krocze, utrudniają siadanie,
komplikują codzienną higienę i znacznie ograniczają siedzenie w samochodzie czy ławce szkolnej.
MRS rozwiązuje te problemy – jego niska, jednostronna budowa znacznie lepiej wpisuje się w anatomię uda. Dziecko
może siedzieć, chodzić i funkcjonować nieporównywalnie wygodniej.
Kluczowa zaleta: ochrona stawów podczas wydłużania
To najważniejsza cecha MRS i główny powód, dla którego Paley zaprojektował to urządzenie właśnie z myślą o CFD.
Aparat może być przedłużony i przeprowadzony przez staw kolanowy oraz biodrowy, chroniąc je podczas dystrakcji, a
jednocześnie zachowując możliwość ruchu w stawach.
To ogromna różnica w stosunku do standardowych stabilizatorów. U dzieci z CFD stawy biodrowe i kolanowe były już
wcześniej niestabilne lub zrekonstruowane w trakcie procedur Super Hip i Super Knee. Bez aktywnej ochrony siły
dystrakcyjne mogłyby doprowadzić do ich podwichnięcia. MRS rozciągający się wzdłuż całego uda – od talerza
biodrowego po piszczel – pełni rolę zewnętrznej szyny stabilizującej jednocześnie oba stawy, nie blokując przy tym
ich ruchomości.
Jak wygląda zabieg zakładania MRS?
W trakcie operacji chirurg:
- Oznacza pod kontrolą rentgenotelewizji (fluoroskopii) oś stawu kolanowego – wprowadza pin
dokładnie w punkt obrotu kolana, tak by wszystkie pozostałe półpiny były do niego równoległe. Ten krok gwarantuje,
że aparat nie będzie wywoływał skrętnych sił na staw kolanowy podczas dystrakcji. - Wprowadza kolejno półpiny do kości udowej powyżej i poniżej miejsca planowanej osteotomii, a
następnie pin lub piny w kość piszczelową. - Wykonuje kortykotomię (podskórne przecięcie kości udowej), zachowując ciągłość okostnej i
szpiku. - Montuje szynę MRS, łącząc wszystkie elementy w jedną, sztywną konstrukcję. Jeśli zachodzi potrzeba, szyna jest
przedłużona przez staw kolanowy aż do piszczeli.
Cała dalsza obsługa należy do rodzica i dziecka w domu: codzienne przesuwanie elementów szyny zgodnie z zaleconym
harmonogramem – analogicznie jak w innych metodach zewnętrznych, w tempie ok. 1 mm na dobę.
MRS a inne metody – w jednym zdaniu
| Aparat Ilizarowa / TSF | MRS | |
|---|---|---|
| Typ | pierścieniowy (obustronny) | szynowy (jednostronny) |
| Najlepsza lokalizacja | kość piszczelowa | kość udowa |
| Ochrona stawów | ograniczona | tak – przeprowadzany przez kolano i biodro |
| Komfort | umiarkowany na udzie | znacznie lepszy na udzie |
| Korekcja 3D | TSF: tak; Ilizarow: ograniczona | w jednej płaszczyźnie (dystrakcja) |
Jeden z wielu narzędzi – nie jedno jedyne rozwiązanie
Warto pamiętać, że MRS jest zewnętrznym stabilizatorem – tak jak aparat Ilizarowa i TSF, aparat
ten widoczny jest na ciele dziecka i wymaga codziennej pielęgnacji miejsc wkłucia półpin. U starszych dzieci i
nastolatków dr Paley coraz częściej stosuje zamiast aparatów zewnętrznych magnetyczny gwóźdź śródszpikowy
PRECICE – wewnętrzny implant sterowany polem magnetycznym, zupełnie niewidoczny z zewnątrz. Wybór metody
zależy od wieku dziecka, średnicy kanału szpikowego, planowanego zakresu wydłużenia oraz stanu stawów po operacjach
przygotowawczych.
MRS pozostaje jednak niezastąpionym narzędziem wszędzie tam, gdzie stawy wymagają aktywnej ochrony podczas
dystrakcji – a więc przede wszystkim u małych dzieci po procedurach Super Hip i Super Knee, gdzie stabilność kolana
i biodra jest jeszcze świeżo odbudowana.